Ders Planı /

Ders Bilgileri

Dersin Kredisi
Dersin AKTS Kredisi
Dersin Öğretim Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans , TYYÇ: 6. Düzey , EQF-LLL: 6. Düzey , QF-EHEA: 1. Düzey
Dersin Türü
Dersin Veriliş Şekli Yüz-Yüze Eğitim
Ders zorunlu veya opsiyonel iş deneyimi gerektiriyor mu ?
Dersin Koordinatörü Prof. Dr. HÜSEYİN ELMALI
Dersi Veren(ler)
Dersin Yardımcıları

Amaç ve İçerik

Dersin Amacı Bu dersin amacı, dilbilimin tüm alanlarıyla birlikte genel olarak ne olduğunu tanıtmak; dilbilimin verilerine göre bir dilin yapısının nasıl incelenmesi gerektiğini açıklamak; dilbilimsel verileri Arapçaya uygulayarak öğrencilerin dil konusunda daha ayrıntılı ve sistematik bir bilgi edinmelerini sağlamaktır. Bu kapsamda, dilbilimsel çözümlemede kullanılan temel kavramlar, dilin doğası, yapısı ve kullanımı çerçevesinde ele alınarak sesbilgisi, biçimbilim ve sözdizimi alanlarında temel bir altyapı kazandırılması amaçlanmaktadır.
Dersin İçeriği Bu ders kapsamında; dilbilimsel analizin temel kavramları, dil öğrenenlerin verileri üzerindeki yanlış çözümlemeler, durum çalışmaları ve ana dil–yabancı dil karşılaştırmaları yoluyla dilin doğası, yapısı ve kullanımı ele alınır. Dilin bir sistem olarak bileşenleri; edinç ve edim, dilbilimin alt dalları, dil bilgisi türleri, dil evrenselleri, dilsel yaratıcılık, nedensellik, işaret dilleri, yapay diller ve canlılar arası iletişim incelenir. Ayrıca beyin ve dil, yanallaşma ve el tercihliği, dilin evrimi, insan dilinin işleyiş modelleri, dil kullanımı ve dil bozuklukları üzerine yapılan araştırmalar (eş zamanlı dinleme testi, bölünmüş beyin çalışmaları, WADA testi vb.) ele alınır. Dersin devamında sesbilgisi (akustik, işitsel ve söyleyiş sesbilgisi), konuşma organları, sesbirimler, ünsüz ve ünlüler, Uluslararası Sesbilim Alfabesi, vurgu ve ezgi, benzeşim–benzeşmezlik, parçalarüstü birimler ile anlambilim, anlam bileşenleri çözümlemesi, anlamsal ilişkiler, gönderim, eşdizimlilik konuları ele alınır.

Haftalık Ders Konuları

1Tümcenin tanımı ve tümcenin öğeleri Tümcenin tanımı, temel özellikleri, yargı bildirme işlevi ve tümceyi oluşturan temel öğeler.
2Tümcenin öğeleriyle ilgili farklı yaklaşımların değerlendirilmesi,Tümcenin öğelerinin belirlenmesinde geleneksel dilbilgisi ve çağdaş dilbilim yaklaşımlarının karşılaştırılması.
3Tümce türleriyle ilgili farklı yaklaşımların değerlendirilmesi, Tümce türlerinin yapı, anlam, yüklem ve kullanım bakımından sınıflandırılması; farklı yaklaşımların değerlendirilmesi.
4Anlambilim konuları, Anlam üzerindeki görüşler, varsayımlar Anlambilimin temel konuları, anlamın tanımı, anlamın oluşumu ve anlamla ilgili temel görüş ve varsayımlar.
5Eşanlamlılık, çokanlamlılık, zıtanlamlılık Eşanlamlılık, çokanlamlılık ve zıtanlamlılık kavramları; sözcükler arasındaki anlamsal ilişkiler ve örnekler.
6Anlam Olayları, Anlam değişmeleri Dilde görülen temel anlam olayları, sözcüklerin zaman içinde anlam bakımından geçirdiği değişmeler.
7Anlam daralması, anlam genişlemesi Anlam daralması, anlam genişlemesi ve anlam kayması kavramları; bu değişmelerin örnekler üzerinden incelenmesi.
8Anlam kayması ve örnekler gösterilmesi Sözcüklerin yeni anlamlar kazanması, anlam alanlarının değişmesi ve dilde ortaya çıkan diğer anlamsal değişmeler.
9Başka anlama geçiş, öteki değişmeler Anlam Olayları, Anlam ile ilgili temel kavramlar.
10Deyim aktarması, ad aktarması Deyim aktarması ve ad aktarması kavramları; anlamın benzerlik, yakınlık ve ilişki yoluyla değişmesi.
11Deyim aktarması, ad aktarması Deyim aktarması ve ad aktarmasının metinler, günlük dil kullanımı ve örnek cümleler üzerinden değerlendirilmesi.
12Eşdizimler,Metindilbilim Eşdizim kavramı, sözcüklerin birlikte kullanım özellikleri, metindilbilimin temel kavramları ve metin bütünlüğü.
13Sözvarlığı ve Sözlükbilim Çalışmaları Bir dilin sözvarlığı, sözcük türleri, sözlük hazırlama ilkeleri ve sözlükbilim çalışmalarının temel konuları.
14Genel değerlendirme ve tekrar yapılması Dönem boyunca ele alınan tümce bilgisi, anlambilim, anlam olayları, eşdizimler, metindilbilim ve sözlükbilim konularının genel değerlendirmesi.

Kaynaklar

1-Aksan, Doğan (2020).Her Yönüyle Dil (Ana Çizgileriyle Dilbilim). Ankara: TDK.
2-Aksan, Doğan (2016). Anlambilim Konuları ve Türkçenin Anlambilimi (4.Basım b.). Ankara: Bilgi Yayınеvi.
3. Vardar, Berke (2007).Açıklamalı Dilbilim Terimleri Sözlüğü, İstanbul, Multilingual Yayınları
Partner 1
Euras
YOK
Eurodesk
Study Aydin
Edexcel
Toefl
Pearson
Kalite
MYK
Turkak
GSB
Europass
Nafsa
Unesco
Yok 2
Study 2
IAUP
EUA
Yokak
Teknofest